Wie\u017cowce tutaj stan\u0105 wkr\u00f3tce,
na Starym Placu, na Wo\u0142\u00f3wce,
w Warszawie, za \u017belazn\u0105 Bram\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Piosenka, kt\u00f3ra powsta\u0142a na propagandowe zlecenie w\u0142adz opowiada\u0142a o Osiedlu Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie powstawa\u0142o w po\u0142owie lat 60 XX wieku. Pomimo tego, \u017ce od zako\u0144czenia II Wojny \u015awiatowej, min\u0119\u0142o ju\u017c ponad 15 lat, to wiele miejsc w Warszawie nadal wymaga\u0142a gruntownego uprz\u0105tni\u0119cia z nie\u0142adu oraz ruin. Takim miejscem by\u0142 tzw. „dziki zach\u00f3d”, czyli tereny po\u0142o\u017cone na zach\u00f3d od Pa\u0142acu Kultury na Woli i w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu – by\u0142 to ostatni niezagospodarowany fragment centrum. Ta specyficzna nazwa, wzi\u0119\u0142a si\u0119 z tego, i\u017c by\u0142y to tereny o chaotycznej zabudowie, zbudowanej na pr\u0119dko po wojnie, gdzie mie\u015bci\u0142o si\u0119 sporo drobnych zak\u0142ad\u00f3w oraz kamienic w nie najlepszym stanie. W dodatku lepiej by\u0142o nie zapuszcza\u0107 si\u0119 tam po zmroku – inaczej mo\u017cna by\u0142o otrzyma\u0107 ofert\u0119 nie do odrzucenia, jak to by\u0142o przedstawione w filmie z 1957 r. „Ewa chce spa\u0107”<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Panie szanowny! Kup pan te ceg\u0142\u0119! Odpalasz pan st\u00f3wk\u0119 \u2013 ocalasz pan g\u0142\u00f3wk\u0119!<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Aby uporz\u0105dkowa\u0107 ten teren, w 1961 r. Stowarzyszenie Architekt\u00f3w Polskich og\u0142osi\u0142o konkurs nr 322 na Projekt koncepcyjny zagospodarowania przestrzennego teren\u00f3w cz\u0119\u015bci zachodniej Osi Saskiej w Warszawie. Spo\u015br\u00f3d 75 zg\u0142oszonych projekt\u00f3w, zwyci\u0119\u017cy\u0142a koncepcja autorstwa zespo\u0142u, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z architekt\u00f3w: Andrzeja Skopi\u0144skiego, Jerzego Czy\u017ca, Jana Furmana i Jerzego J\u00f3zefowicza.<\/p>\n\n\n\n W zwyci\u0119skiej pracy konkursowej zak\u0142adano budow\u0119 jedenastu 11 pi\u0119trowych budynk\u00f3w mieszkalnych wzd\u0142u\u017c Osi Saskiej, natomiast ni\u017csze bloki, kt\u00f3re by\u0142y r\u00f3wnie\u017c zaplanowane, mia\u0142y stan\u0105\u0107 przy historycznych ulicach, pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 bariery pomi\u0119dzy ruchem aut i ziele\u0144cami, tym samym stanowi\u0105c podzia\u0142 mi\u0119dzy zabudow\u0105 wysok\u0105. W wyniku p\u00f3\u017aniejszych wymaga\u0144 w\u0142adz, aby zapewni\u0107 mieszkania dla jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci os\u00f3b, ostatecznie zmieniono pierwotny zamys\u0142 i zaprojektowano a\u017c dziewi\u0119tna\u015bcie 15 pi\u0119trowych, oraz 5 ni\u017cszych budynk\u00f3w. Osiedle mia\u0142o pomie\u015bci\u0107 25 tys. os\u00f3b, czyli ponad dwa razy wi\u0119cej, ni\u017c zak\u0142adano.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W tym miejscu warto wspomnie\u0107 wytyczne komisji konkursowej z 1961 r., na podstawie kt\u00f3rych widzimy, w jakiej skali osiedle zosta\u0142o powi\u0119kszone:<\/p>\n\n\n\n Zadaniem konkursu w zakresie budownictwa mieszkaniowego na omawianym terenie by\u0142o uzyskanie przybli\u017conej powierzchni og\u00f3lnej budynk\u00f3w mieszkalnych 200 000 m2. W ten spos\u00f3b \u0142\u0105czna liczba mieszka\u0144c\u00f3w wynios\u0142aby oko\u0142o 10 000 mieszka\u0144c\u00f3w, a wraz z mieszka\u0144cami budownictwa istniej\u0105cego wynios\u0142aby w 1975 r. oko\u0142o 14 000 os\u00f3b. Przyj\u0119to, \u017ce wysoko\u015b\u0107 budynk\u00f3w na tym Osiedle Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105, kt\u00f3rego nazwa pochodzi od nieistniej\u0105cej dzisiaj \u017belaznej Bramy, b\u0119d\u0105cej wej\u015bciem do Ogrodu Saskiego, by\u0142o budowane stopniowo od 1965 do 1972 r. Tw\u00f3rcy mieli do swoich cel\u00f3w spory teren o powierzchni 63 ha, po\u0142o\u017cony pomi\u0119dzy dzisiejszymi ulicami: \u017belazn\u0105, Ch\u0142odn\u0105, al. Drzewieckiego, Graniczn\u0105, pl. Grzybowskim, Tward\u0105 i Prost\u0105. Projektanci wzorowali si\u0119 na koncepcji ojca modernizmu – Le Corbusiera, gdzie ka\u017cdy dom, mia\u0142 by\u0107 samowystarczaln\u0105 jednostk\u0105 do mieszkania, zapewniaj\u0105c\u0105 godne warunki i przestrze\u0144 do \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Analogia do idei francuskiego architekta wyst\u0119puje w jeszcze jednym aspekcie – terenie, a dok\u0142adniej m\u00f3wi\u0105c wyburzeniu starej zabudowy, w celu osi\u0105gni\u0119cia powy\u017cszych cel\u00f3w i zrobienia miejsca dla nowego. O ile w Pary\u017cu, w latach 20 XX wieku, nie o\u015bmielono si\u0119 wyburzy\u0107 kwarta\u0142\u00f3w kamienic, w celu budowy nowych osiedli, to w Warszawie nast\u0105pi\u0142o to samoistnie – na miejscu przysz\u0142ego osiedla istnia\u0142a w zasadzie dzika zabudowa oraz resztki ocala\u0142ej po wojennej po\u017codze kamienic. Tak wi\u0119c, u nas nie by\u0142o to tak kontrowersyjne, a przede wszystkim zaprojektowanie nowego osiedla w centrum stolicy by\u0142o mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Projektanci inspiruj\u0105c si\u0119 ideami Le Corbusiera zaplanowali przestrze\u0144 rekreacyjn\u0105 na dachach wie\u017cowc\u00f3w, gdzie mia\u0142y by\u0107 umieszczone r\u00f3wnie\u017c obiekty socjalne, takie jak przedszkola. Na jednym z pi\u0119ter budynk\u00f3w mia\u0142y by\u0107 umieszczone sklepy, a tak\u017ce pralnie i suszarnie. Zaprojektowano tak\u017ce miejsca spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w, gdzie mo\u017cna by\u0142oby np. poczyta\u0107 gazety na wygodnych fotelach – jest to widoczne do dzisiaj w du\u017cych i szerokich holach wej\u015bciowych. Zgodnie z ideami modernistycznymi, ludzie mieli sp\u0119dza\u0107 czas w mieszkaniu g\u0142\u00f3wnie \u015bpi\u0105c, a reszta potrzeb mia\u0142a by\u0107 za\u0142atwiana poza domem. Dlatego wielko\u015b\u0107 mieszka\u0144 nie odgrywa\u0142a a\u017c takiej roli, chocia\u017c mia\u0142a by\u0107 ona dostosowana do potrzeb danych lokator\u00f3w. Same budynki mia\u0142y by\u0107 otoczone g\u0119st\u0105 zieleni\u0105 oraz infrastruktur\u0105 towarzysz\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n\n Lata 60 to nie by\u0142 najlepszy czas dla budownictwa mieszkaniowego w PRL. Od 1959 do 1974 r., czyli w okresie ca\u0142kowicie pokrywaj\u0105cym budow\u0119 Osiedla Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105, obowi\u0105zywa\u0142 najbardziej surowy normatyw ilo\u015bci m\u00b2 na osob\u0119 – mieszkanie dla pi\u0119ciu os\u00f3b, mog\u0142o mie\u0107 powierzchni\u0119 najwy\u017cej 57 m\u00b2. Dodatkowo sam pierwszy Sekretarz PZPR Wies\u0142aw Gomu\u0142ka, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, by\u0142 zwolennikiem maksymalnych oszcz\u0119dno\u015bci finansowych na rzecz liczby mieszka\u0144. W ich wyniku znacznie okrojono nowoczesny projekt budynk\u00f3w osiedla. Zamiast balkon\u00f3w, na kt\u00f3rych mogliby odpoczywa\u0107 lokatorzy, zamontowano tzw. francuskie okna z barierkami (\u017ceby nie wypa\u015b\u0107), kt\u00f3re same w sobie by\u0142y nowo\u015bci\u0105 w Polsce Ludowej. Sklepy zamiast na jednej z kondygnacji, umieszczono na dole budynku. Zrezygnowano r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowicie z umieszczenia przedszkoli oraz innych zaplanowanych element\u00f3w na dachach. Oddane do u\u017cytku budynki otacza\u0142a pustka – z powod\u00f3w oszcz\u0119dno\u015bci infrastruktura us\u0142ugowo-handlowa i socjalna mia\u0142y by\u0107 wybudowana dopiero p\u00f3\u017aniej, natomiast ziele\u0144 potrzebowa\u0142a czasu, aby urosn\u0105\u0107 i ozdobi\u0107 osiedle, tak jak to widzimy dzisiaj. Jednak do tego czasu, Osiedle Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105 mia\u0142o opini\u0119 betonowej pustyni, jak mo\u017cemy przeczyta\u0107 w nr 5 z 1972 r. czasopisma „\u017bycie Osiedli Warszawskiej Sp\u00f3\u0142dzielni Mieszkaniowej:<\/p>\n\n\n\n Ze wznios\u0142ych idei, pozosta\u0142y wi\u0119c tylko ma\u0142e mieszkania oraz ogromne, przeszklone hole wej\u015bciowe do 2 lub 3 wind, domy\u015blnie przeznaczone do spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od zastosowanej kombinacji mieszka\u0144 o r\u00f3\u017cnym metra\u017cu, w ka\u017cdym z budynk\u00f3w mie\u015bci\u0142o si\u0119 od 300 do 420 mieszka\u0144. Najmniejsze mieszkanie mia\u0142o 27 m\u00b2, a najwi\u0119ksze 57 m\u00b2.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wariant budynku z liczb\u0105 300 mieszka\u0144 prezentowa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n Wariant budynku z liczb\u0105 420 mieszka\u0144 prezentowa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wracaj\u0105c do poprzedniej my\u015bli – oczywi\u015bcie du\u017cym uproszczeniem jest fragment o tylko ma\u0142ych mieszkaniach, jako resztce idei modernistycznych. Osiedle Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105 mog\u0142o pochwali\u0107 si\u0119 zaimplementowaniem takich idei „corbusierowskich” jak: zapewnienie bezpiecze\u0144stwa dla pieszych – ci\u0105gi komunikacyjne pomi\u0119dzy budynkami i zaplanowan\u0105 w przysz\u0142o\u015bci infrastruktur\u0105 by\u0142y oddzielone od ruchu samochodowego, a same budynki, poprzez ogromne przestrzenie pomi\u0119dzy nimi oraz po\u0142o\u017cenie wsch\u00f3d-zach\u00f3d, zapewnia\u0142y odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142o\u0144ca dla ka\u017cdego. Dopiero w latach 90, wraz z powrotem do warunk\u00f3w wolnorynkowych, dzia\u0142ki pomi\u0119dzy budynkami zacz\u0119\u0142y by\u0107 g\u0119sto zabudowywane nowymi wie\u017cowcami, co obecnie psuje pierwotn\u0105 koncepcj\u0119 architekt\u00f3w, zabieraj\u0105c mieszka\u0144com \u015bwiat\u0142o dzienne.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wad\u0105 mieszka\u0144 z powod\u00f3w ekonomicznych by\u0142o r\u00f3wnie\u017c ich jednostronne po\u0142o\u017cenie oraz zastosowanie tak charakterystycznych dla epoki gomu\u0142kowskiej \u015blepych kuchni.<\/p>\n\n\n\n Same budynki, wbrew powszechnej opinii nie s\u0105 zbudowane z wielkiej p\u0142yty. Do budowy u\u017cyto nowej technologii „Stolica”, kt\u00f3ra polega\u0142a na wylewaniu betonu w szalunki w roz\u0142o\u017ceniu na poszczeg\u00f3lne etapy. Uzupe\u0142nieniem przestrzeni by\u0142y \u015bciany z pustak\u00f3w. Bloki mia\u0142y form\u0119 wielkich szaf, z charakterystycznymi uk\u0142adami okien, a w pionie klatki schodowej, by\u0142y przeszklone luksferami, maj\u0105cymi do\u015bwietli\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3ln\u0105. Niestety z biegiem czasu, podczas remontu osiedla w latach 90, zosta\u0142y one zabudowane, co jest kolejnym elementem wypaczenia projektu architekt\u00f3w. Klatka schodowa jest o uk\u0142adzie korytarzowym, ci\u0105gn\u0105ca si\u0119 przez ca\u0142\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 budynku.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Budynki by\u0142y tak wysokie, \u017ce z uwagi na ruch lotniczy na dachach ka\u017cdego z nich, by\u0142o umieszczone 8 du\u017cych czerwonych lamp ostrzegawczych, kt\u00f3re \u015bwieci\u0142y noc\u0105 – w latach PRL nie by\u0142o to cz\u0119stym widokiem na osiedlach mieszkaniowych.<\/p>\n\n\n\n Pomimo wy\u017cej przedstawionych wad, osiedle by\u0142o uwa\u017cane za powiew nowoczesno\u015bci, a przydzia\u0142 mieszkania w tym miejscu, dla wielu ludzi stanowi\u0142 marzenie.<\/p>\n\n\n\n Osiedle Za \u017belazn\u0105 bram\u0105 by\u0142o miejscem akcji wielu produkcji filmowych, a jedn\u0105 z najbardziej znanych jest m\u00f3j ulubiony film „Dzi\u0119cio\u0142” z roku 1970, gdzie g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 gra Wies\u0142aw Go\u0142as, a towarzysz\u0105 mu takie gwiazdy jak m.in. Kalina J\u0119drusik, Joanna J\u0119dryka czy te\u017c Edward Dziewo\u0144ski. Film ten b\u0119dzie mia\u0142 swoje miejsce na tej stronie w osobnym wpisie.<\/p>\n\n\n\n Na osiedlu Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105, mieszka\u0142o te\u017c wielu znanych, s\u0142awnych ludzi o r\u00f3\u017cnych profesjach. Na przyk\u0142ad w bloku przy ul. Ch\u0142odnej 15, na 13 pi\u0119trze mieszka\u0142 Ksi\u0105dz Jerzy Popie\u0142uszko, a\u017c do momentu tragicznej \u015bmierci, co zreszt\u0105 upami\u0119tnia pomnik w pobli\u017cu. W bloku przy Walic\u00f3w 20 mieszka\u0142a para aktorska: Marek i Agnieszka Perepeczko, a w tym samym bloku mieszka\u0142 poeta, pie\u015bniarz Wojciech M\u0142ynarski. Mo\u017cna by wymienia\u0107 jeszcze d\u0142ugo znane nazwiska, dzi\u0119ki czemu wida\u0107, \u017ce w czasach PRL, na osiedlach, cz\u0119sto w tych samych blokach, mieszka\u0142 pe\u0142ny przekr\u00f3j spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w syrena jest symbolem Warszawy. Rze\u017aby j\u0105 przedstawiaj\u0105ce znajdziemy nad Wis\u0142a oraz Rynku Starego Miasta. Trzecia z warszawskich syren, znajduje si\u0119 na Osiedlu Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105 przy bloku pod adresem Graniczna 4. Autorem jest Ryszard Koz\u0142owski i zosta\u0142a wykonana w 1972 roku. Od swoich „si\u00f3str”, r\u00f3\u017cni si\u0119 tym, \u017ce jest wykonana z \u017celbetu, a jej wygi\u0119ty ogon ma kszta\u0142t misy, w kt\u00f3rej oryginalnie zbiera\u0142a si\u0119 woda i stanowi\u0142a „fontann\u0119”. Misa obecne jest zaro\u015bni\u0119ta traw\u0105. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n 19 pi\u0119tnastopi\u0119trowych budynk\u00f3w Osiedla Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105 stoi pod nast\u0119puj\u0105cymi adresami:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Stowarzyszenie-Architekto_Architektura-1962-nr-1-171-styczen<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a: https:\/\/pawilonzodiak.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Publikacja_Osiedla_Warszawy.pdf<\/a> ; https:\/\/cargocollective.com\/powojennymodernizm\/Osiedle-Za-Zelazna-Brama<\/a>; Architektura. 1962 nr 1 = 171 (stycze\u0144); \u017bycie Osiedli Warszawskiej Sp\u00f3\u0142dzielni Mieszkaniowej. 1972 nr 5; Micha\u0142 Szyma\u0144ski, Wola wielkomiejska, Warszawa 2021; Przemys\u0142aw Szafer, Nowa Architektura Polska Diariusz lat 1966-1970, Warszawa 1972.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Blisko 60 lat temu Iga Cembrzy\u0144ska \u015bpiewa\u0142a w piosence: Co b\u0119dzie za \u017belazn\u0105 Bram\u0105?Wie\u017cowce tutaj stan\u0105 wkr\u00f3tce,na Starym Placu, na Wo\u0142\u00f3wce,w Warszawie, za \u017belazn\u0105 Bram\u0105. Piosenka, kt\u00f3ra powsta\u0142a na propagandowe zlecenie w\u0142adz opowiada\u0142a o Osiedlu Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie powstawa\u0142o w po\u0142owie lat 60 XX wieku. Pomimo tego, \u017ce od zako\u0144czenia II Wojny \u015awiatowej,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[22,23],"class_list":["post-473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dzielnice-mieszkaniowe","tag-osiedle-za-zelazna-brama","tag-warszawa"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725376058572-1024x769.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725428766586-1024x769.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/image-1024x374.png\")
terenie mo\u017ce si\u0119ga\u0107 11 kondygnacji, z dopuszczeniem wprowadzenia ograniczonej ilo\u015bci budynk\u00f3w wy\u017cszych.<\/em><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/image-1.png\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725434899598-769x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725435486569-769x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725432478552-1024x769.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/109_005_fot_antoni_piewak_zbiory_agnieszki_sternickiej_widok_lotniczy_na_osiedle_za_elazn_bram_paac_lubomirskich_po_obrceniu_go_wiosn_1970_r._11_1920x1200_1-905x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/image-2.png\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725428903021-1024x769.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725428081098-769x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725432689932-1024x769.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725432640023-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725434849510-1024x769.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/image-3-1024x489.png\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/image-4.png\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725732263865-1024x433.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725437103880-1024x769.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725428654981-769x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725428674835-769x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/KOLORO_1725428729070-769x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Chlodna_11_928007_Fotopolska-Eu-938x1024.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Chlodna_15_871558_Fotopolska-Eu-1.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Graniczna_4_978477_Fotopolska-Eu-1-1024x838.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Grzybowska_24_2153517_Fotopolska-Eu-1018x1024.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Grzybowska_30_909584_Fotopolska-Eu-1024x720.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Grzybowska_39_2259718_Fotopolska-Eu-1024x683.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Grzybowska_5_873096_Fotopolska-Eu-1024x730.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Grzybowska_610_1724586_Fotopolska-Eu-973x1024.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pomnik_Juliana_Marchlewskiego_635184_Fotopolska-Eu-1024x768.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Jana_Pawla_II_20_1946297_Fotopolska-Eu-1024x693.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Jana_Pawla_II_26_1848984_Fotopolska-Eu-1024x740.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Krochmalna_2_1410014_Fotopolska-Eu-1024x678.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Panoramy_Warszawy_1470918_Fotopolska-Eu-1024x749.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Marszalkowska_111a_680474_Fotopolska-Eu-1024x787.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Prosta_214_1566892_Fotopolska-Eu-1024x628.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pereca_2_1105956_Fotopolska-Eu-1024x682.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Przechodnia_2_700606_Fotopolska-Eu-1024x637.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Grzybowska_46_1960363_Fotopolska-Eu-1024x768.jpg\")
\n
![\"\"](\"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zelazna_5862_1349428_Fotopolska-Eu-1024x683.jpg\")