{"id":37,"date":"2024-07-07T10:54:02","date_gmt":"2024-07-07T10:54:02","guid":{"rendered":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/?p=37"},"modified":"2024-07-15T14:33:32","modified_gmt":"2024-07-15T14:33:32","slug":"lazdynai-plytnikowa-dzielnica-wilna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/2024\/07\/07\/lazdynai-plytnikowa-dzielnica-wilna\/","title":{"rendered":"Lazdynai – p\u0142ytnikowa dzielnica Wilna"},"content":{"rendered":"\n

Pocz\u0105tek dzielnicy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W czasach, gdy Litwa nie by\u0142a niepodleg\u0142ym pa\u0144stwem i wchodzi\u0142a w sk\u0142ad Zwi\u0105zku Radzieckiego jako Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka, na pocz\u0105tku lat 60 XX wieku, podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie nowej dzielnicy mieszkaniowej Wilna – stolicy \u00f3wczesnej Republiki.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adze zadecydowa\u0142y, \u017ce najbardziej dogodnym terenem dla masowego budownictwa prefabrykowanego b\u0119dzie p\u00f3\u0142nocno-zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 przedmie\u015b\u0107, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 wie\u015b Leszczyniaki (lit. Lazdynai). Nazwa miejscowo\u015bci pochodzi\u0142a od rosn\u0105cych tutaj do dzi\u015b leszczyn.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Nazwa dzielnicy przy drodze wjazdowej<\/p>\n\n\n\n

Litewscy architekci Vytautas \u010cekanauskas, Vytautas Br\u0117dikis, Gediminas Valiu\u0161kis w 1966 r. uko\u0144czyli prac\u0119 nad ostateczn\u0105 wersj\u0105 projektu. Teren o powierzchni 1,88 km\u00b2 zosta\u0142 podzielony na 4 osiedla, po\u0142\u0105czone ulic\u0105 Architekt\u00f3w o kolistym kszta\u0142cie, b\u0119d\u0105c\u0105 swoist\u0105 arteri\u0105, kt\u00f3ra pozwala\u0142a na sprawn\u0105 komunikacj\u0119 z reszt\u0105 miasta. Rok p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to prace, wyr\u00f3b prefabrykat\u00f3w w miejscowym kombinacie mieszkaniowym ruszy\u0142 pe\u0142n\u0105 par\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

8 pi\u0119trowy blok projektu 1-464 LI<\/p>\n\n\n\n

Warto wspomnie\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie na potrzeby dzielnicy Lazdynai, zaprojektowano seri\u0119 dom\u00f3w mieszkaniowych z wielkiej p\u0142yty 1-464 LI, w projekcie przewidziano wysoko\u015b\u0107 4 i 8 pi\u0119ter. W celu urozmaicenia bry\u0142y budynku i unikni\u0119cia szarej monotonii, kt\u00f3ra stanowi\u0142a problem osiedli w tamtych czasach, cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lne by\u0142y przes\u0142oni\u0119te ozdobnymi prefabrykatami. Bloki tego projektu by\u0142y budowane r\u00f3wnie\u017c w innych cz\u0119\u015bciach Zwi\u0105zku Radzieckiego. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ozdobne p\u0142yty os\u0142aniaj\u0105 wsp\u00f3lne balkony, do kt\u00f3rych mo\u017cna wej\u015b\u0107 z klatki schodowej.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na mnogo\u015b\u0107 zastosowanych urozmaice\u0144 projekt\u00f3w blok\u00f3w, osiedle wyr\u00f3\u017cnia\u0142o si\u0119 pozytywnie na tle innych radzieckich realizacji w tym okresie. Warto wspomnie\u0107, \u017ce ka\u017cdy z blok\u00f3w serii 1-464 LI wyst\u0119powa\u0142 w Lazdynai w 9 wariantach. By\u0142o to r\u00f3wnie\u017c spowodowane urozmaicon\u0105 rze\u017ab\u0105 terenu, kt\u00f3ry przecina\u0142o wiele pag\u00f3rk\u00f3w i wzg\u00f3rz, a teren by\u0142 mocno zalesiony, co jest jego zalet\u0105 do dnia dzisiejszego. Opr\u00f3cz powy\u017cszego projektu, budowano r\u00f3wnie\u017c bloki 11 pi\u0119trowe serii 1-3905 z wielkiej p\u0142yty. Po zako\u0144czeniu g\u0142\u00f3wnego etapu budowy, ruszy\u0142y prace zwi\u0105zane z zagospodarowaniem dzielnicy w punkty us\u0142ugowe, sklepy, szko\u0142y, o\u015brodki zdrowia, czy te\u017c kino „Lazdynai”, mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 600 widz\u00f3w. Ostateczne prace budowlane trwa\u0142y do 1972 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Centrum us\u0142ugowe osiedla z rze\u017ab\u0105 przestrzenn\u0105 autorstwa K. Valaitisa, lata 80. \u0179r\u00f3d\u0142o: „Wilno”, wyd. Interpress, Warszawa 1990<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Centrum osiedla blisko 40 lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Autorzy osiedla zostali nagrodzeni w 1974 r. najbardziej presti\u017cow\u0105 Nagrod\u0105 Leninowsk\u0105 – b\u0119d\u0105c\u0105 jednym z najwy\u017cszych odznacze\u0144 w Zwi\u0105zku Radzieckim, przyznawanym za wybitne osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinach nauki i sztuki. W roku przyznania architektom, odznaczenie wi\u0105za\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z wyp\u0142at\u0105 10 tysi\u0119cy rubli, co potwierdza\u0142o status Nagrody. \u015arednia miesi\u0119czna pensja in\u017cyniera wynosi\u0142a ok. 150 rubli.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Okolice centrum dzielnicowego, widoczne z wie\u017cy telewizyjnej.<\/p>\n\n\n\n

Czy to znaczy, \u017ce wszystko by\u0142o idealne, a ludzie na nic nie narzekali? W litewskiej kronice filmowej z pocz\u0105tku lat 70, mieszka\u0144cy skar\u017c\u0105 si\u0119 na wszechobecne b\u0142oto, brak ko\u0144ca prac przy zagospodarowaniu osiedla, bezsensowne rozkopywanie zbudowanego chodnika, \u017ceby u\u0142o\u017cy\u0107 rury, o kt\u00f3rych „zapomniano”, czy te\u017c przeciekanie wody do \u015brodka mieszkania przez nieszczelne po\u0142\u0105czenia p\u0142yt. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

B\u0142otnisty krajobraz osiedla i przeciekaj\u0105ca do mieszkania woda. \u0179r\u00f3d\u0142o – Vilniaus Pastoliai (https:\/\/tiny.pl\/dldmf<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

Problemy by\u0142y znane prawie ka\u017cdemu mieszka\u0144cowi nowo budowanych osiedli w tamtych czasach, niezale\u017cnie czy by\u0142 to Zwi\u0105zek Radziecki, PRL czy te\u017c inny kraj bloku wschodniego. M\u00f3j tata, pracuj\u0105cy w Elbl\u0105skim Kombinacie Budowlanym jako elektryk, opowiada\u0142 mi kiedy\u015b, \u017ce podczas budowy nowego osiedla, w wyniku niefortunnego u\u0142o\u017cenia prefabrykat\u00f3w (w kt\u00f3rych by\u0142a ju\u017c wbudowana elektryka) np. s\u0105siedzi mogli korzysta\u0107 z gniazdek, pod\u0142\u0105czonych do mieszkania obok. Oczywi\u015bcie usterki by\u0142y wsz\u0119dzie likwidowane na bie\u017c\u0105co, a dzisiejsze osiedla z wielkiej p\u0142yty, stanowi\u0105 znakomite miejsca do \u017cycia. Natomiast trzeba pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c, o nie zawsze \u0142atwych pocz\u0105tkach.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Widok na osiedle Lazdynai i wie\u017c\u0119 telewizyjn\u0105 w s\u0105siedniej dzielnicy Karolinka. \u0179r\u00f3d\u0142o – zbiory P\u0142ytnika Pospolitego (poczt\u00f3wka).<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu lat 70 zacz\u0119to budow\u0119 9 blok\u00f3w 15 pi\u0119trowych (prawa strona poczt\u00f3wki) o konstrukcji monolitycznej serii K-302 I K-402, kt\u00f3re uko\u0144czono do 1985 r. By\u0142 to ostatni etap budowy osiedla. W tamtym czasie liczba mieszka\u0144c\u00f3w wynosi\u0142a 40 tysi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Monolityczne wysoko\u015bciowe z lat 80. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Osiedle przecina wiele mniejszych i wi\u0119kszych wzniesie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Osiedle w latach 70. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/tiny.pl\/dldbj<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Panorama osiedla. Bloki „ton\u0105” w lesistej zieleni. <\/p>\n\n\n\n

Odwiedzaj\u0105c osiedle dzisiaj, mo\u017cna odczu\u0107, \u017ce \u017cyje si\u0119 tu zdecydowanie spokojniej, ni\u017c w centrum Wilna. Wszechobecne bloki z wielkiej p\u0142yty, w odr\u00f3\u017cnieniu od Polski nie zosta\u0142y poddane powszechnej termomodernizacji. Co prawda wida\u0107, zachodz\u0105ce powoli zmiany, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce jeszcze przez d\u0142ugi czas b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 p\u0142ytowisko w oryginalnej formie. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Blok 4 pi\u0119trowy i wej\u015bcie do klatki schodowej.<\/p>\n\n\n\n

Wej\u015bcia do klatek schodowych s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci „pancerne” – drzwi s\u0105 ze stali, nie ma w nich szyb, a obok znajduj\u0105 si\u0119 wej\u015bcia do zsyp\u00f3w. Gdyby nie plastikowe okna, to ci\u0119\u017cko by\u0142oby odgadn\u0105\u0107 epok\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W zasadzie g\u0142\u00f3wn\u0105 ozdob\u0105 osiedla s\u0105 wszechobecne drzewa i wi\u0119ksza ro\u015blinno\u015b\u0107 – cz\u0142owiek czuje si\u0119 tu jak w lesie, architekci podj\u0119li dobr\u0105 decyzj\u0119, o zachowaniu lesisto\u015bci pierwotnego terenu. Pomi\u0119dzy blokami znajduj\u0105 si\u0119 rze\u017aby z czas\u00f3w ZSRR, starsze boiska te nowocze\u015bniejsze „orliki”, a wszystko okraszone drobn\u0105 mozaik\u0105 balkonow\u0105, tak bardzo podobn\u0105 do naszej vitromozaiki z Wa\u0142brzycha.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Osiedle w latach 80. \u0179r\u00f3d\u0142o: „Wilno”, wyd. Interpress, Warszawa 1990<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zabudowa zdecydowanie nie jest monotonna, bry\u0142y blok\u00f3w s\u0105 r\u00f3\u017cne.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re bloki s\u0105 ju\u017c wyremontowane i ocieplone. Na drugim planie 11 pi\u0119trowe bloki serii 1-3905.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Osiedle jest dobrze skomunikowane z centrum Wilna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Odpowiednik naszej vitromozaiki jest w r\u00f3\u017cnym stanie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Projekt blok\u00f3w mieszkalnych 1-464 LI powsta\u0142y na potrzeby dzielnicy Lazdynai.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zr\u00f3\u017cnicowanie projekt\u00f3w blok\u00f3w w Lazdynai.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Blok przy ulicy Architekt\u00f3w – scalaj\u0105cej 4 jednostki dzielnicy. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Plan dzielnicy z 1974 r. Widoczna obwodowa ulica Architekt\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142o: Architektura nr 11-12 1974, wyd. SARP, Warszawa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Deptak w centrum dzielnicy, w tle widoczna wie\u017ca telewizyjna.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Droga wjazdowa do dzielnicy, lata 80. \u0179r\u00f3d\u0142o: „Wilno”, wyd. Interpress, Warszawa 1990<\/p>\n\n\n\n

Na sam koniec ciekawostka filmowa o Lazdynai. Kinematografia Zwi\u0105zku Radzieckiego lubi\u0142a chwali\u0107 si\u0119 w swoich produkcjach nowymi osiedlami, prezentuj\u0105c je jako nowoczesne miejsca do \u017cycia. Nie inaczej by\u0142o z wile\u0144sk\u0105 dzielnic\u0105. To w\u0142a\u015bnie w Lazdynai zosta\u0142a nakr\u0119cona spora cz\u0119\u015b\u0107 akcji uwa\u017canego za kultowy w krajach by\u0142ego ZSRR, 3 odcinkowego filmu „Przygody Elektronika” (rus. \u041f\u0440\u0438\u043a\u043b\u044e\u0447\u0435\u043d\u0438\u044f \u042d\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u043d\u0438\u043a\u0430). Film przeznaczony dla m\u0142odzie\u017cy swoj\u0105 premier\u0119 mia\u0142 w 1980 r. i opowiada o przygodach ch\u0142opca oraz jego sobowt\u00f3ra, b\u0119d\u0105cego robotem – st\u0105d tytu\u0142. Jest on dost\u0119pny na serwisie YouTube z angielskimi napisami, je\u017celi kto\u015b ma ch\u0119\u0107 obejrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wny bohater filmu, w tle bloki Lazdynai. \u0179r\u00f3d\u0142o: YouTube (https:\/\/tiny.pl\/dldzt<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wny bohater filmu, w tle bloki serii 1-464 LI \u0179r\u00f3d\u0142o: YouTube (https:\/\/tiny.pl\/dldzt<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Te same bloki 40 lat p\u00f3\u017aniej. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pocz\u0105tek dzielnicy W czasach, gdy Litwa nie by\u0142a niepodleg\u0142ym pa\u0144stwem i wchodzi\u0142a w sk\u0142ad Zwi\u0105zku Radzieckiego jako Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka, na pocz\u0105tku lat 60 XX wieku, podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie nowej dzielnicy mieszkaniowej Wilna – stolicy \u00f3wczesnej Republiki. W\u0142adze zadecydowa\u0142y, \u017ce najbardziej dogodnym terenem dla masowego budownictwa prefabrykowanego b\u0119dzie p\u00f3\u0142nocno-zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 przedmie\u015b\u0107, gdzie znajdowa\u0142a…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[9,12,10,7,8,11],"class_list":["post-37","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dzielnice-mieszkaniowe","tag-lazdynai","tag-litwa","tag-prefabrykacja","tag-wielka-plyta","tag-wilno","tag-zsrr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions\/134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/plytnikpospolity.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}